Zo! Een heftig seizoen vol spanning, controverses en een opmerkelijk slot ligt alweer achter ons! December is traditiegetrouw de maand van verkiezingen en gala’s, waar men nogmaals in het zonnetje wordt gezet. In de fabrieken legt men de laatste hand op de auto’s waarmee men wilt scoren in het nieuwe jaar.
Een ding wordt ook afgehandeld na een jaartje Formule 1 rijden. Echter is het niet omgeven met veel aandacht. Sterker, de FOM wilt dat juist niet. Al die aandacht voor de verdeling van het televisie-inkomsten aan de teams…nee, dat is alleen maar ‘storend’. Daardoor bleef de verdeling van de Tv-inkomsten voor een lange periode een van de best bewaarde geheimen in de F1.
Hoe ging het eerst? Toen verdeelde de CIS (voorloper van de FIA) het start- en prijzengeld van toen voor 20 procent op basis van de resultaten van de kwalificaties en voor 80 procent op de raceresultaat, met het grootste deel voor de winnaar. Dit kon oplopen tot 350.000 dollar per race! Maar in de praktijk keken de teamsbazen in die tijd nogal glazig naar hun winst- en verliesrekening. Boekhouders waren toen nog niet zo populair in de F1 van de jaren zeventig…
Medio 1975 verving Ecclestone , gesteund door de onafhankelijke (Britse) teams , via zijn F1CA (Formula1 Constructors Association…voorloper van de FOM) die verdeling volgens een zeer geheimzinnig systeem. Ik hoef u niet te vertellen, dat het prijzengeld subsidiair werd aan “TV-inkomsten”???
Hoewel de FIA officieel nog wel start- en prijzengeld uitbetaalt, zijn die bedragen hooguit marginaal te noemen vergelijken met het geld van de ‘bewegende media’.
Die details over de verdeling via de FOM, zijn jarenlang geheimgehouden door de constructeurs wat gezien de complexiteit volstrekt onnodig was!
Journalist Terry Lovell kreeg zijn vinger achter deze verdeelsleutel! Het ging als volgt;
Van het prijzengeld werd 35 procent uitbetaald aan de hand van resultaten in het voorgaande seizoen. Er werd 17,5 procent verdeeld over de toptienteams in de twee voorgaande seizoenhelften! Voor de eerste helft van het seizoen was het gebaseerd op de tweede helft van het voorgaande seizoen, en voor de tweede helft van het seizoen op de laatste helft van het afgelopen seizoen en de eerste helft van het huidige seizoen.
Nog eens 17,5 procent werd verdeeld over de toptienteams, naar rato van het aantal punten dat in de twee halve seizoenen was gescoord. 20 procent werd verdeeld aan de hand van de gridposities van de eerste twintig auto’s, afnemend van twee procent voor P1 tot 0,4 procent voor de laatste positie. De overgebleven 45 procent werd verdeeld aan de hand van de recente raceresultaten, en dat op basis van de posities van de auto op een kwart, de helft, driekwart en de volledige raceafstand!
De bedoeling was om de prestaties in het verleden en de kwalificatieprestaties te belonen en de deelnemers te compenseren de race hadden geleid, maar er niet in slaagden om te finishen. Wie deze gegevens bestudeerd snapt nu waarom de teams meestal tegen uitbreiding van het aantal teams op de grid zijn. Immers blijft er meer over voor hen als er minder te verdelen valt, alle retoriek over ‘close-racing’ en ‘spannende races’ ten spijt.
En hoe zit dat met die reiskosten? Ecclestone wilde niet dat elke team zomaar van het transportpakket van de FOM kon genieten. Daartoe zouden de kosten voor een team niet worden vergoed tot het zoveel punten had verzameld, dat er een positie in de top tien was veroverd (nu snap je dus ook waarom men bij Lotus ook zo blij was met die P12…).
Daarnaast waren de verdiensten gebaseerd op de prestaties in twee zesmaandelijkse periodes; als de rondetijden van een team verminderden, dan liep men het risico dat het werd vervangen door een team dat haar rondetijden juist verbeterde.
Maar ook dat systeem bleek niet waterdicht, daar Eddie Jordan na zijn fabuleuze debuut in 1991 bijna ten onder ging wegens gebrek aan inkomsten, terwijl hij wel de vereiste punten had gepakt!
Het behoeft geen uitleg dat Ecclestone zijn macht over de teams op dit verdeelsleutel heeft laten leunen. I.i.g. tot er in 2005 op het oval van Indianapolis de eerste scheuren ontstonden en later de FOTA werd opgericht. Het e.e.a. is toen op de schop gegaan, maar in de basis is dit systeem zoals ik het u hebt uitgelegd, nog steeds intact.